(هدف ازخلقت انسان در قرآن)

قرآن هدف ازخلقت را عبادت وبندگی معرفی میکند ومیفرماید :(( ما خلقتُ الجن والانس الا لیعبدون ))

وبندگی یعنی : مطیع امر مولا وسر سپردن محض در مقابل خدای متعال است .

البته عبادت نیاز به معرفت دارد و تنها عبادتی ارزشمند است که همراه با معرفت وشناخت معبود باشد.

((معنای عبادت از دیدگاه صوفیه))

(صوفیه )، کلمه عبادت را خلاف ظاهر قرآن ، بلکه خلاف صریح نص قرآن تفسیر کرده و گفته اند که مقصود ازعبادت در (لیعبدون) معرفت وشناخت پروردگار است ، واین تفسیر نادرست دراعمال بسیاری از آنها تاثیر گذاشته ، به گونه ای که به دنبال آن دستورهای اسلام

وقرآن را نا دیده انگاشتند.

لاهیجی در( شرح گلشن راز ) میگوید :

چون مقصود از ایجاد موجودات کاینا ت ، معرفت وشناخت حضرت موجد است ...

سلطان الفسرین ، ابن عباس تفسیر (( لیعبدون)) را به (( لیعرفون)) مطرح کرده است.                                                                                      ( شرح گلشن رازص7)

جواب: به فرض اینکه آنچه از ابن عباس نقل شده درست باشد ، برای ما حجت شرعی

نیست ،وافزون اینکه چون ارزش عبادات به معرفت میباشد ، ممکن است که تفسیراو

تفسیرباطنی باشد ولی باید حتما" توجه داشت که ، معنای ظاهری همچنان در جای خود

محفوظ است . به عبارت دیگر ،(( هم معرفت باشد وهم عبادت وبندگی برای انسان ثابت باشد.))

((راه شناخت خدا وند ازدیدگاه صوفیه ))

جامعترین راه به عقیده شیعه : ( شناخت عقلی و کشف وشهود ) است.

وسایرراهها از مصادیق این دومیباشد.

آنچه که از روایات برداشت میشود ، مدح عقل است،که در کتب روائی ما مثل ،

کتاب شریف اصول کافی ، بحارالانوار و... به کرار ذکر شده است، چنانکه در جائی

میفرماید: ((العقل ما عبد به الرحمن))  .

لکن در مطمئن ترین راه شناخت وکسب یقین ، که همان (راه کشف وشهود ) است ،

شکی نداریم ، چنانکه ابا عبدالله(ع) در دعای شریف عرفه عرضه میدارد که:

»»... متی غیب حتی تحتاج الی دلیل یدل علیک ...««

ولی ابنکه (محقق لاهیجی ) تنها راه شناخت را (کشف وشهود ) دانسته وراه استدلال را به

کلی نادیده میگیرد به دور از واقعیت ودستورات شرع مقدس است.چنانکه در قرآن در بسیاری

آیات دعوت به تعقل وتدبرمیکند .

شهید مطهری میفرماید: .... به نظر ما ترجیح آن راه بر این راه بیهوده است،هر یک از دو

راه مکمل دیگری است .

مرحوم میرداماد درپاسخ به ملا خلیل قزوینی ، که تنها راه معرفت را ((معرفت کشفی))

مبدانست سروده است :

ای که گفتی پا چوبین شد دلیل                      ورنه بودی فخر رازی بی دلیل

فخر رازی  نیست جزمرد شکوک                گر تو مردی ار نصیرالدین بکوک

هست در تحقیق برهان اوستاد                     داده خاک خرمن شبهت به باد

در کتاب حق اولولالبا ب بین                      وآن تدبر را که کرده آفرین ؟

چیست آن جز مسلک عقل مصون               گر نداری هستی از لا یعقلون

خوار شبهت نیست جزدر راه وهم               در خرد بد ظن مشو ای کور فهم

از هیولا وهم ر پا کج است                       کج نظر پنداری این راه اعوج است.

                                 منیة المرید شهید ثانی

                              ترجمه محمد باقر ساعدی